اگر صاحب یک کسب‌وکار کوچک یا متوسط هستید، احتمالاً این روزها پیامک یا اعلانی درباره «مالیات مقطوع» و «تبصره ماده ۱۰۰» در سامانه مالیاتی دیده‌اید. به نوشته منابع تخصصی مالیاتی، سازمان امور مالیاتی در ۲۹ مهر ۱۴۰۵ دستورالعمل شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۶۰ را برای مالیات مقطوع عملکرد سال ۱۴۰۴ منتشر کرده و مهلت تصمیم‌گیری تا ۳۰ آبان ۱۴۰۵ است؛ یعنی امروز (۵ آبان) حدود ۲۵ روز فرصت باقی مانده است. در این مطلب ساده توضیح می‌دهیم موضوع چیست و چه باید کرد.

تبصره ماده ۱۰۰ یعنی چه؟

تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم روشی ساده‌شده برای پرداخت مالیات صاحبان مشاغل است. به‌جای تنظیم اظهارنامه کامل و ارائه دفاتر و اسناد، سازمان امور مالیاتی بر اساس اطلاعات موجود در سامانه‌ها مبلغ مالیات مقطوع را پیشنهاد می‌دهد و مودی در صورت موافقت، فرم را تأیید و مالیات را پرداخت می‌کند. استفاده از آن اجباری نیست و اگر پیشنهاد را قبول ندارید، می‌توانید اظهارنامه کامل بدهید.

سقف جدید ۷۲ میلیارد تومان

مهم‌ترین خبر، افزایش سقف است. بر اساس گزارش‌ها، اگر مجموع فروش خالص کالا یا خدمات شما در سال ۱۴۰۴ حداکثر ۷۲۰ میلیارد ریال، یعنی ۷۲ میلیارد تومان باشد، از نظر سقف درآمدی شرط اولیه را دارید. این رقم برای عملکرد ۱۴۰۳ حدود ۲۱٫۶ میلیارد تومان بود و در احکام مالیاتی بودجه ۱۴۰۵ بیش از سه برابر شده است. مبنای محاسبه، سقف معافیت ماده ۸۴ (۴٬۸۰۰ میلیون ریال) ضرب در ۱۵۰ است.

• عملکرد ۱۴۰۳: سقف حدود ۲۱٫۶ میلیارد تومان
• عملکرد ۱۴۰۴: سقف ۷۲ میلیارد تومان

چه کسانی مشمول‌اند؟

طبق توضیحات منتشرشده از دستورالعمل، صاحبان مشاغل انفرادی و مشارکتی در صورتی می‌توانند از این روش استفاده کنند که:

1. فروش خالص آنها در ۱۴۰۴ بیش از ۷۲۰ میلیارد ریال نباشد.
2. فرم تبصره ۱۰۰ برایشان در سامانه مالیاتی بارگذاری شده باشد.
3. برای همان عملکرد اظهارنامه کامل ارسال نکرده باشند.
4. اطلاعات فروش، کارتخوان و درگاه پرداخت آنها قابل بررسی باشد.

اگر فرم برایتان نمایش داده نمی‌شود، یعنی سازمان بر اساس اطلاعات فعلی شما را مشمول مالیات مقطوع تشخیص نداده است. در این حالت باید اطلاعات پرونده (کارتخوان، اینتاکد، نشانی و کدپستی) را بررسی کنید یا اظهارنامه کامل ارسال کنید.

مهلت‌ها؛ اگر کاری نکنید چه می‌شود؟

مهلت تأیید فرم یا ارسال اظهارنامه و همچنین پرداخت مالیات مقطوع تا ۳۰ آبان ۱۴۰۵ است. نکته‌ای که زیاد نادیده گرفته می‌شود:

اگر تا ۳۰ آبان نه فرم را تأیید کنید و نه اظهارنامه بدهید، سازمان بر اساس همان مالیات مقطوع بارگذاری‌شده برگ قطعی صادر می‌کند. بی‌توجهی به فرم یعنی معافیت نیست.

تقسیط و بخشودگی جرائم

پذیرفتن فرم تبصره ۱۰۰ مزایای قابل‌توجهی دارد:

• تقسیط عادی: بسته به نوع و محل فعالیت، از ۴ ماه (۵ قسط) تا ۸ ماه (۹ قسط).
• تقسیط با چک الکترونیک: از ۵ ماه (۶ قسط) تا ۹ ماه (۱۰ قسط).
• بخشودگی جرائم: جرائم مواد ۱۶۹ و ۲۷۲ قانون مالیات‌های مستقیم تا ۱۰۰ درصد قابل بخشودگی است؛ جرائم ماده ۲۲ قانون پایانه‌های فروشگاهی هم بر اساس میزان فروش بخشوده می‌شود.

در مقابل، اگر فرم را نپذیرید و اظهارنامه کامل بدهید، مالیات ابرازی حداکثر یک‌ماهه و در دو قسط تقسیط می‌شود. همچنین اگر مالیات شما صفر محاسبه شده باشد، نیازی به تأیید فرم نیست.

مسیر بررسی در سامانه

1. ورود به سامانه my.tax.gov.ir.
2. انتخاب پرونده مالیاتی مربوط به شغل.
3. رفتن به بخش اظهارنامه‌ها و فرم‌های عملکرد.
4. بررسی فعال‌بودن فرم تبصره ۱۰۰ و مشاهده مبلغ پیشنهادی.
5. تأیید فرم یا انتخاب مسیر اظهارنامه کامل.

تبصره ۱۰۰ یا اظهارنامه کامل؟

پاسخ به وضعیت کسب‌وکار شما بستگی دارد. اگر هزینه‌های قابل قبول زیادی ندارید، مدارک کامل ندارید یا فرایند ساده‌تر می‌خواهید، مالیات مقطوع معمولاً گزینه راحت‌تری است. اگر هزینه‌های واقعی بالا بوده، زیان داشته‌اید یا فروش پیشنهادی سازمان با واقعیت می‌خواند، اظهارنامه کامل می‌تواند منصفانه‌تر باشد. اگر فروش اعلام‌شده کمتر از واقعیت است، باید فروش واقعی را وارد کنید.

چند نکته کاربردی

• اطلاعات پرونده را کنترل کنید: والپیپر اچ دی کارتخوان، اینتاکد و نشانی ثبت‌شده را بررسی کنید؛ سازمان ناقص‌بودن این اطلاعات را از دلایل بارگذارنشدن فرم ذکر کرده است.
• مدارک را نگه دارید: حتی با مالیات مقطوع، اسناد فروش و هزینه‌های مهم در رسیدگی‌های بعدی به نفع شماست.

جمع‌بندی

سقف ۷۲ میلیارد تومانی تبصره ماده ۱۰۰ برای عملکرد ۱۴۰۴ دامنه کسب‌وکارهای مشمول مالیات مقطوع را بسیار گسترده کرده است. تا ۳۰ آبان ۱۴۰۵ فرصت دارید فرم را در سامانه ببینید، مبلغ را با واقعیت کسب‌وکار مقایسه کنید و بین تأیید فرم و اظهارنامه کامل یکی را انتخاب کنید. این مطلب راهنمای عمومی است و برای موارد خاص، با حسابدار یا مشاور مالیاتی خود مشورت کنید.